Ülke bilançosu
Türk lirası ve küresel krizler KKTC hükümetinin tam kontrolünde değildi. Ancak hükümet; fiyat şoklarına karşı vergi, rekabet, sosyal destek, elektrik, üretim, konut ve kamu hizmeti politikalarıyla yurttaşı korumakla sorumluydu. Yedi yılın sonunda fiyat düzeyi yaklaşık 16,2 katına çıkarken hanelerin güvenli barınma, enerji ve temel ihtiyaç baskısı azalmadı.
2022'de %94,51 ile zirve; 2026 Temmuz itibarıyla yıllık %38,10.
| Yıl | Yıllık TÜFE (%) |
|---|---|
| 2019 | 11,66 |
| 2020 | 15,03 |
| 2021 | 46,09 |
| 2022 | 94,51 |
| 2023 | 83,63 |
| 2024 | 53,29 |
| 2025 | 39,45 |
| 2026 (Temmuz) | 38,10 |
Ne demek: KKTC İstatistik Kurumu TÜFE yıllık değişimi (Aralık/Aralık; 2026 için Temmuz/Temmuz).
Ne demek değil: Enflasyonun tamamının tek bir iç aktöre ait olduğu; TL ve küresel şoklar ayrıştırılmalıdır.
Kesim: 3 Eylül 2026 · 2019 baz yıl: UBP yılın ortasında göreve geldi. 2026 değeri Temmuz itibarıyla 12 aylık orandır.
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
Aralık 2021'den Temmuz 2026'ya fiyatlar yaklaşık 9,2 katına çıktı; Mayıs 2019'dan bu yana yaklaşık 16,2 kat.
| Dönem | Endeks |
|---|---|
| Aralık 2021 | 100,0 |
| Aralık 2022 | 194,5 |
| Aralık 2023 | 357,2 |
| Aralık 2024 | 547,5 |
| Aralık 2025 | 763,5 |
| Temmuz 2026 | 918,8 |
Ne demek: Genel tüketici fiyat düzeyinin kümülatif değişimi.
Ne demek değil: Her malın aynı oranda arttığı ya da reel gelirin aynı oranda düştüğü.
Kesim: 3 Eylül 2026 · Yıllık TÜFE oranlarının zincirlenmesiyle hesaplanmıştır; 2026 için ilk yedi ay artışı (%20,34) eklenmiştir.
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
2023–2025 arasında 36–40 bandında; 2026'nın ilk yedi ayında 23.
| Dönem | Can kaybı |
|---|---|
| 2023 | 39 |
| 2024 | 36 |
| 2025 | 40 |
| 2026 ilk 7 ay | 23 |
Ne demek: Polis/basın verilerine göre yıllık can kaybı sayısı.
Ne demek değil: Kaza sayısı ya da nüfusa oranlanmış risk.
Kesim: 3 Eylül 2026 · 2026 değeri yıl tamamlanmadan; kıyaslama için yıllıklandırılmamıştır.
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
166 kurum listelenmiş; yalnız 30 entegre hizmet ve 22.602 kayıtlı kullanıcı.
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Listelenen kurum | 166 |
| Entegre hizmet | 30 |
| Dış hizmet | 20 |
| Kayıtlı kullanıcı | 22.602 |
Ne demek: Portalın kapsamı ile fiilî bütünleşme ve kullanım arasındaki fark.
Ne demek değil: Dijitalleşmenin sıfır olduğu; portal ve bazı hizmetler çalışıyor, etki puanı bu nedenle 0 değil düşüktür.
Kesim: 3 Eylül 2026 · İlk şifre için fiziksel başvuru gerekir; hizmetlerin çoğu sorgulama/yönlendirme niteliğindedir.
Aynı vaatler yıllar boyunca yeniden verildi; 2026 kesiminde çoğu hâlâ gelecek zamanda.
| Vaat | İlk söz | 2026 durumu |
|---|---|---|
| Genel Sağlık Sigortası | 2019 | Yürürlükte değil |
| Yeni Lefkoşa Hastanesi | 2019 | İnşaat (temel 2025) |
| Girne Hastanesi | 2019 | Bina tamamlandı |
| Güzelyurt Hastanesi | 2019 | Sürüyor |
| Karpaz Hastanesi | 2022 | Sürüyor |
| Türkiye kablo elektrik | 2019 | İşletmede değil |
| Doğal gaz boru hattı | 2021 | Mutabakat/proje |
| Enerji Üst Kurulu | 2022 | Kurulmadı |
Ne demek: Vaadin ilk verildiği yıldan kesim tarihine kadar geçen süre ve son durum.
Ne demek değil: Projelerin hiç ilerlemediği; bazılarında inşaat ve protokol adımları var.
Kesim: 3 Eylül 2026
Otomatik taramada erişilemedi (bot engeli/zaman aşımı); tarayıcıda erişilebilir olduğu 2026-08-29 tarihinde doğrulandı.
Hayat Pahalılığı · OM01
Mayıs 2019–Temmuz 2026 fiyat düzeyi
Mayıs 2019 179,4 TÜFE endeksiTemmuz 2026 2.912,3 TÜFE endeksi
Hesap: 2912.30 / 179.40 = 16.2336; (16.2336 - 1) × 100 = %1.523,36
Bu, her malın aynı oranda arttığı anlamına gelmez; genel tüketici fiyat düzeyindeki kümülatif değişimi gösterir. TL'deki değer kaybı ve dış şoklar dışsal etkendir; hükümetin payı koruma ve uyum politikalarındadır.
Hayat Pahalılığı · OM02
2022–Temmuz 2026 bileşik fiyat artışı
Aralık 2021 100 zincir endeksTemmuz 2026 918,8 zincir endeks
2022, 2023, 2024, 2025 yıllık TÜFE oranları ile 2026 ilk yedi ay artışının zincirlenmesidir.
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
Gelir · OM03
Asgari ücret ve yoksulluk sınırı
Ocak 2022 6.090 net asgari ücret TLTemmuz 2026 61.677 net asgari ücret TL
Karşılaştırma: 244.818 dört kişilik yoksulluk sınırı TL
Nominal ücret artışı çok yüksektir; ancak dört kişilik hane için açıklanan yoksulluk eşiğiyle karşılaştırıldığında gelir yetersizliği sürmektedir.
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
Enerji · OM04
Düşük kademe elektrik birim fiyatı
Mart 2022 0,9873 TL/kWhTemmuz 2026 5,86 TL/kWh
Yakıt ve kur etkisi önemlidir; hükümetin şebeke verimliliği, üretim çeşitliliği, sosyal tarife ve uzun vadeli arz planı sorumluluğu ayrıca ölçülür.
Dijital Devlet · OM05
Portal kapsamı ve kullanım
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Listelenen kurum | 166 |
| Entegre hizmet | 30 |
| Dış hizmet | 20 |
| Kayıtlı kullanıcı | 22.602 |
İlk şifre için fiziksel başvuru, düşük kullanıcı yaygınlığı ve sorgulama/yönlendirme ağırlıklı hizmetler nedeniyle etki puanı 8/100'dür.
Nüfus ve Planlama · OM06
Güncel nüfus sayımı açığı
2011 son kapsamlı sayım 2026 projeksiyon ve idari kayıtlar
Kişi başı sağlık, eğitim, konut, trafik, atık ve bütçe planlaması güvenilir baz nüfus olmadan zayıflar.
Trafik · OM07
Trafik can kayıpları
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| 2023 | 39 |
| 2024 | 36 |
| 2025 | 40 |
| 2026 ilk 7 ay | 23 |
Yol yatırımlarına rağmen denetim, toplu taşıma, yol güvenliği ve davranış politikalarının ortak sonucu can kayıplarında belirgin düşüş üretmedi.
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
Eğitim · OM08
Tam gün eğitim kapsamı
2025-2026 Pazartesi ve Perşembe uygulama günleri
Başlatılan uygulama, ülke genelinde haftanın tamamına yayılan sistem dönüşümü değildir.
Eğitim · OM09
Okul güçlendirme programı
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| İncelenen okul | 92 |
| Güçlendirme kararı | 67 |
| Tamamlanan | 29 |
| Süren | 9 |
Programın varlığı olumlu; öğrencilerin güvenli binaya kavuşma süresi ve kalan okul sayısı sonuç göstergesidir.
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
Yargı · OM10
2025 yargı iş yükü
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Toplam dosya | 79.187 |
| Ceza dosyası | 53.115 |
| Yargıç | 59 |
Yargı altyapısı, insan kaynağı ve dava süresi üzerinde ağır kapasite baskısı vardır.
Ekonomi · OM11
Reel büyüme
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| 2022 | 13,3 |
| 2023 | 7,30 |
| 2024 | 8,50 |
Büyüme verisi olumludur. Esas soru, büyümenin ücret, fiyat istikrarı, konut, enerji ve kamu hizmetine ne kadar dönüştüğüdür.
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
İstihdam · OM12
2024 manşet işsizlik
2024 4,90 %
Manşet oran; ücret düzeyini, kayıt dışılığı, çalışma koşullarını, vatandaş/yabancı işgücü dengesini ve genç göçünü göstermez.
Sağlık · OM13
GSS ve hastane vaat zinciri
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| GSS | yürürlükte değil |
| Lefkoşa | inşaat |
| Girne | bina tamamlandı / operasyon teyidi gerekli |
| Güzelyurt | sürüyor |
| Karpaz | sürüyor |
Hastane binası, finansman ve erişim sistemi olan GSS'nin yerine geçmez.
Konut · OM14
Sosyal konut ölçeği
2026 40 Güzelyurt ilk etap konut
Kredi ve ilk etaplar olumlu; sterlinleşen kiralar ve konut fiyatları karşısında ülke çapı üretim ve kiracı politikası gerekir.
Enerji · OM15
Stratejik enerji vaatleri
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Elektrik kablosu | işletmede değil |
| Doğal gaz hattı | proje/mutabakat |
| Enerji Üst Kurulu | kurulmadı |
| Enerji Verimliliği Yasası | yasalaşmadı |
KIB-TEK yatırımları ve yenilenebilir kapasite artışı kabul edilir; yapısal dönüşüm tamamlanmadı.
Otomatik taramada erişilemedi (bot engeli/zaman aşımı); tarayıcıda erişilebilir olduğu 2026-08-29 tarihinde doğrulandı.
Nüfus · OM16
Bakanlar Kurulu kararıyla istisnai yurttaşlık, 2022–2026
2022 398 2022 (Resmî Gazete sayımı)Temmuz 2026 278 2026, Temmuz’a kadar (Resmî Gazete sayımı)
Karşılaştırma: 53 2013–2016 CTP’li hükümetler, 9(1) Bakanlar Kurulu kararı toplamı (Bakanlık verisi, Ekim 2017)
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| 2022 | 398 |
| 2023 | 496 |
| 2024 | 727 |
| 2025 | 522 |
| 2026 (Temmuz’a kadar) | 278 |
Sayılar Yenidüzen’in Resmî Gazete derlemesidir; Bakanlık onayıyla verilen yurttaşlıkları kapsamaz. 2013–2016 karşılaştırması Bakanlık kaydına dayanan farklı bir sayımdır; büyüklük sırasını gösterir, birebir kıyas kurmuyoruz.
Resmî Gazete sayımı: 2022: 398, 2023: 496, 2024: 727, 2025: 522, 2026 Temmuz’a kadar 278; Ağustos 2025 bilgi edinme başvurusuna yanıt alınamadığını aktarıyor.
1 Ocak–17 Temmuz 2026 için en az 445 kişi sayıyor (Nisan 53, Mayıs 95, Haziran 166, 1–17 Temmuz 131); Yenidüzen’in 278 sayısından farklı.
İçişleri Bakanı Kutlu Evren’in Meclis’e sunduğu dönemsel tablolar: 9(1) Bakanlar Kurulu kararıyla yurttaşlık 2013–2016 CTP’li hükümetlerde toplam 53, Nisan 2016–Mart 2017 UBP–DP’de 372.
Konut · OM17
Konut kirası, metrekare başına sterlin (ülke geneli)
Aralık 2021 2,97 Aralık 2021, £/m² (101evler Emlak Endeksi)Aralık 2024 6,97 Aralık 2024, £/m² (101evler Emlak Endeksi, 2024 4. çeyrek)
Karşılaştırma: 8,56 Girne, Aralık 2024, £/m²; 75 m² daire ortalama 642 £ (yaklaşık 28.600 TL)
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Aralık 2021 | 2,97 |
| Aralık 2024 | 6,97 |
Değerler Reidin Data Analytics iş birliğiyle hazırlanan 101evler Emlak Endeksi’nin 2024 4. çeyrek verisidir; İskele, Güzelyurt ve Lefke endeks kapsamında değildir ve ilan bazlı bir ölçümdür. Kiralar sterlinle belirlenirken TL geliri olan kiracı kur riskini de taşıyor; sosyal konut ölçeği (OM14) bu eğrinin karşısında küçük kalıyor.
101evler Emlak Endeksi 2024 4. çeyrek (Reidin Data Analytics): Aralık 2021 2,97 £/m² → 2024 sonu 6,97 £/m², 3 yılda %135; Girne 8,56, Lefkoşa 5,58, Gazimağusa 5,52 £/m².
Yönetişim · OM18
Yolsuzluk algısı puanı (Sonan–Gökçekuş, TI-CPI metodu)
2017 40 2017 puanı, 100 üzerinden (Bağımsız’ın aktarımı)2025 24 2025 puanı, 100 üzerinden; 182 ülke içinde 150. sıra
Karşılaştırma: 42 2025 TI-CPI küresel ortalama puanı; Güney Kıbrıs 55, Türkiye 31
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| 2017 (puan) | 40 |
| 2021 (puan) | 28 |
| 2022 (puan; 180 ülkede 140.) | 27 |
| 2023 (puan; 180 ülkede 140.) | 27 |
| 2024 (puan; 180 ülkede 140.) | 26 |
| 2025 (puan; 182 ülkede 150.) | 24 |
Endeks, Prof. Sertaç Sonan ve Prof. Ömer Gökçekuş’un Friedrich-Ebert-Stiftung desteğiyle Transparency International metoduyla iş insanı ve uzman anketinden hesapladığı bir algı ölçümüdür; algı ölçer, tespit değildir. Puan 0–100 ölçeğindedir (0 en yüksek yolsuzluk algısı); sıra o yılın TI listesindeki ülke sayısına göre verilir, 2022–2024 için 180, 2025 için 182 ülke. 2018–2020 değerlerini bu seriye almadık.
Meclis bilgi notuna dayanıyor: 182 ülke içinde 150. sıra; iş insanlarının %73’ü rüşvet ve yolsuzluğu “çok yaygın” buluyor; raporun dokuzuncusu.
2025 puanı 100 üzerinden 24, 182 ülkede 150.; küresel ortalama 42, Güney Kıbrıs 55, Türkiye 31; kamu arazi tahsisi %64, kamu ihaleleri %60; %33 rüşvet/hediye/ilişki kullandı.
2024 puanı 26, 180 ülkede 140.; 2023’e göre 1 puan düşüş (2023: 27, sıra aynı); 352 katılımcı; %75 “çok yaygın”.
2022 puanı 27, 180 ülkede 140.; 2017 puanı 40, 2021 puanı 28; 350 katılımcı, Metron Araştırma anketi.
Enerji · OM19
Teknecik Elektrik Santrali: kurulu güç ve fiili üretim (MW)
2015 260 Teknecik kurulu güç: 8 dizel 140 MW + 2 buhar türbini 120 MW (KIB-TEK; mobil gaz türbinleri hariç)2 Nisan 2026 135 Fiili üretim kapasitesi, 2 Nisan 2026 (El-Sen Genel Sekreteri Peksever)
Karşılaştırma: 460 Rekor talep, 24 Şubat 2025 akşamı (KIB-TEK Müdürü Dalman Aydın, TAK); El-Sen’in yaz pik tahmini 500 MW
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Kurulu güç, dizel + buhar (KIB-TEK) | 260 |
| 2 Nisan 2026 fiili üretim (El-Sen) | 135 |
| Rekor talep, 24 Şubat 2025 (KIB-TEK) | 460 |
| Yaz pik talebi tahmini (El-Sen) | 500 |
| Yaz 2026 pik talep, Temmuz (El-Sen) | 460 |
135 MW sayısı ve 8 dizelden 4’ünün, iki termik ünitenin tamamının devre dışı olduğu bilgisi El-Sen’e; kurulu güç ve 460 MW rekor talep KIB-TEK’e aittir. KIB-TEK Yönetim Kurulu Başkanı Gürsel Uzun 15 Nisan 2026’da 8 dizelden yalnız 2’sinin arızalı olduğunu, termik ünitelerin planlı bakımda olduğunu ve yaz için ciddi arz sorunu beklemediklerini söyledi; iki tarafın ünite sayımı uyuşmuyor, sayıları olduğu gibi aktarıyoruz. Yaz sonucu: El-Sen’e göre Temmuz 2026’da pik talep 460 MW’a çıkarken üretim yaklaşık 400 MW’ta kaldı, 17.00–22.00 arasında 50–60 MW açık oluştu ve bölgesel kesintiler yaşandı; KIB-TEK yönetimi bu açıklamaya yanıt vermedi.
El-Sen Genel Sekreteri Peksever: 8 dizelden 4’ü, 7 mobil santralden 2’si ve iki termik ünite devre dışı; üretim ~135 MW; yaz pik talebi 500 MW, gün içi 350–400 MW.
KIB-TEK Yönetim Kurulu Başkanı Gürsel Uzun’un Teknecik’teki basın açıklaması: 2 termik, 7 gaz türbini, 8 dizel; dizellerden 2’si arızalı, termikler planlı bakımda; yaz için ciddi arz sorunu beklenmiyor.
Teknecik: 2×60 MW buhar türbini (120 MW) + dizel santral 140 MW; KIB-TEK santralleri toplam 261 MW, KKTC kurulu gücü 409 MW; Kalecik (AKSA) 148 MW; 2015 puant yükü 301 MW. Mobil gaz türbinleri sayfada yok.
KIB-TEK Müdürü Dalman Aydın TAK’a: 24 Şubat 2025 akşamı tüketim 460 MW ile en yüksek düzeye çıktı.
El-Sen Başkanı Tuğcu: pik talep 460 MW, üretim ~400 MW, 17.00–22.00 arasında 50–60 MW açık, kesintiler eylül başına kadar sürebilir; Teknecik+AKSA kurulu güç 610 MW görünüyor; KIB-TEK yönetiminden açıklama yapılmadı.
Çevre ve İmar · OM20
İTÜ Yeni Erenköy yerleşkesi: kişi başına düşen alan (m²)
11 Mayıs 2026 40 Nitelikli, ekolojik yerleşkeler için literatür hedefinin üst sınırı: 30–40 m²/kişi (Mimarlar Odası'nın aktardığı standart)11 Mayıs 2026 901 İTÜ'ye verilen 4.042 dönümün tamamı üzerinden, orman dahil (Mimarlar Odası hesabı)
Karşılaştırma: 133 Orman arazisi dışında kalan yaklaşık 600 dönüm üzerinden (Mimarlar Odası hesabı)
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Asgari kabul edilebilir (10–15 m²/kişi) | 15 |
| Önerilen (20–25 m²/kişi) | 25 |
| Ekolojik yerleşke hedefi (30–40 m²/kişi) | 40 |
| İTÜ yerleşkesi, orman hariç (~600 dönüm) | 133 |
| İTÜ yerleşkesi, orman dahil (4.042 dönüm) | 901 |
901 m² ve 133 m² değerleri Mimarlar Odası'nın 11 Mayıs 2026'da komiteye sunduğu hesaba aittir ve yaklaşık 6.000 kişilik bir yerleşke varsayımına karşılık gelir; İTÜ kampüsün kapasitesini açıklamadığı için bu oranı olgu değil, odanın hesabı olarak aktarıyoruz. Hükümet ve UBP'li vekiller inşaat yapılabilecek bölümün küçük olduğunu ve imarın koçanlı mallarla sınırlanacağını söylüyor; alanın toplamı da kaynağa göre 3.447 ile 6.000 dönüm arasında değişiyor.
Altı odanın komiteye sunduğu teknik değerlendirmelerin tam metni. Orman Mühendisleri Odası: alan yaklaşık 3.447 dönüm, devlet ormanlarının yaklaşık %0,7'si, 2007'de 174.000 fidanla ağaçlandırıldı. Mimarlar Odası: toplam 4.042 dönüm üzerinden kişi başı 901 m² (30–40 m² hedefinin 22 katı), orman hariç 133 m²; orman içinde %3 inşaat hakkı yaklaşık 138.221 m². Şehir Plancıları Odası: alan yer seçim analizi yapılmadan verildi, Ülkesel Fizik Plan'a aykırı.
Cumhurbaşkanı'nca geri gönderilen yasa 26 kabul, 14 ret ile onaylandı. Milli Eğitim Bakanı Çavuşoğlu'nun '20 yıldır bekletilen proje' savunması; UBP'li Yasemi Öztürk'ün aktarımına göre Cumhurbaşkanı iki gerekçe göstermişti, biri doğal ve suni ağaçlandırma bulunan alanların tamamen korunduğunun yasada net yazılmaması; CTP'li Barçın'a göre metinde hiçbir düzeltme yapılmadı.
Genel Kurul tartışmasının ayrıntılı özeti: Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Çavuş'un gerekçesi, Ongun Talat'ın aktardığı Şehir Planlama Dairesi görüşü ve '6 bin dönüm' ifadesi, Ayşegül Baybars'ın 'plan Karpaz Emirnamesi'ne, İmar, Orman ve Çevre yasalarına aykırı' savı, Fazilet Özdenefe'ye göre İTÜ'nün kampüs kapasitesini açıklamaması.
Kamu Harcaması · OM21
Merkezi Cezaevi’nde mahkûm başına aylık yemek bedeli ve net asgari ücret (TL)
Eylül 2023 22.080 Aylık yemek bedeli, Cezaevi Müdürü’nün açıkladığı günlük 736 TL üzerinden; net asgari ücret 15.750 TLNisan 2026 64.500 Aylık yemek bedeli, KTAMS Başkanı Bengihan’ın açıkladığı günlük 2.150 TL üzerinden; net asgari ücret 52.738 TL
Karşılaştırma: 52.738 Net asgari ücret, Nisan 2026
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Eylül 2023 (736 TL/gün; asgari ücret 15.750) | 22.080 |
| Temmuz 2024 (1.236 TL/gün; asgari ücret 29.516) | 37.080 |
| Nisan 2026 (2.150 TL/gün; asgari ücret 52.738) | 64.500 |
Üç ölçümün ikisi sendika açıklamasına, biri Cezaevi Müdürü’nün beyanına dayanıyor; Sayıştay raporunda geçen 495 TL ve 1.006 TL’lik birim fiyatlar bu günlük rakamlarla aynı tabana oturmuyor olabilir, bu yüzden seriyi kamuya açıklanan beyanlar olarak veriyoruz. Aylık bedeller günlük rakamın 30 günle çarpımıdır; Sayıştay’ın yıllık 23 milyon TL’lik fazla ödeme tespiti bu bedellerin tamamını değil, ihalesiz uygulamadan doğan fiyat farkını kapsıyor.
Cezaevi Müdürü Fatih Erdoğan’ın açıkladığı günlük 736 TL üzerinden gazetenin hesabı: 844 kişi için aylık 18,6 milyon, yıllık 223,6 milyon TL; Bengihan yeni cezaevinin her bölümünde mutfak bulunduğunu ve yemek pişirme altyapısının hazır olduğunu söyledi.
Cezaevi Müdürü Fatih Erdoğan mahkeme heyetine bilgi verdi: yeni cezaevinin kapasitesi 625, mevcut 844 kişi, üç öğün yemek, günlük maliyet 736 TL, 345 personel.
Bengihan’ın Bağımsız TV’deki sözlerini aktarıyor: yeni ihalenin itirazlar nedeniyle tamamlanmadığı, günlük maliyetin 736 TL’den 1.236 TL’ye çıktığı, 953 kişi için yıllık 530 milyon TL; o tarihte net asgari ücret 29.516 TL.
KTAMS Başkanı Güven Bengihan’ın Maliye Bakanı Berova’ya yönelik sözleri: bir mahkûm için günlük 2.150 TL, aylık 64.500 TL yemek bedeli; ek mesaiye kalmama eyleminin sürdüğü açıklaması.
Bengihan’ın Ticaret Odası önündeki eylemde söyledikleri: cezaevinde 900’den fazla kişi bulunduğu, ihaleye üç şirketin girip birinin itiraz ettiği, sözleşmeye “asgari ücret oranında zamlanacak” maddesi eklendiği iddiası ve “İhale Komisyonu Başkanı’nı sen atadın” sözü.
Trafik · OM22
Radar cezalarında tebliğ oranı
2018 61,0 Dağıtım şirketinin tebliğ ettiği cezaların toplam cezaya oranı (%)2022 46,9 Dağıtım şirketinin tebliğ ettiği cezaların toplam cezaya oranı (%)
Karşılaştırma: 155.067 2023’ten 16 Ekim 2024’e kadar tebliğ edilemeyen radar cezası sayısı (Polis Genel Müdürlüğü, 30 Haziran 2024 verisi)
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| 2018 | 61,0 |
| 2019 | 59,1 |
| 2020 | 50,1 |
| 2021 | 43,7 |
| 2022 | 46,9 |
| 2023: dağıtım yapılmadı | yapılmadı |
Sayıştay’ın MD 6/2025 raporuna göre 2018–2022 döneminde 249.913 radar cezası (108,7 milyon TL) tebliğ edilemedi; 2023’te tebliğ sözleşmesi yenilenmediği ve Maliye Bakanlığı ek bütçe talebine yanıt vermediği için dağıtım durdu, 155.067 ceza için en az 298,7 milyon TL tahsil edilemedi. Rapor ayrıca 2021’de Bakanlar Kurulu kararı olmadan imzalanan iki sözleşmeyi Hukuk Dairesi’ne yönlendirdi; ceza tahsilatındaki kaybı hükümet sorumluluğu dışına çıkaran bir açıklama bulunamadı.
31 sayfalık denetim raporu. Tebliğ oranı ve tebliğ edilemeyen ceza tabloları (2018–2022), 2023’te dağıtım ihalesine çıkılmaması, 155.067 tebliğsiz ceza ve 298.689.978 TL tahsil edilmeyen tutar (PGM, 26 Aralık 2024 yazısı), kamera envanteri ve 18 Kasım 2021 tarihli sözleşmelerin Hukuk Dairesi’ne götürülmesi sonucu bu rapordan. Sayıştay’ın 2013 tarihli VET 1/2013 performans denetimi de Sayıştay yayınları arasında yer alır.
Meclis açıklamasına dayanır: hız tespit kameraları raporu ve KIB-TEK akıllı sayaç ihalesi raporu oy birliğiyle Genel Kurul’a sevk edildi. Açıklamada rapor, 2013 tarihli performans denetiminin adıyla anılıyor.
Bütçe komitesinde Bakan Erhan Arıklı trafik cezalarında yaklaşık %40 kayıp olduğunu söyledi; Trafik Dairesi Müdürü Ahmet Aydın yeni kameraların 2023’te Türkiye ile mali iş birliği protokolü kapsamında hibe edildiğini, Milletvekili Ayşegül Baybars eski kamera tedarikçisinin zarara uğratıldığı iddiasıyla Sayıştay’a başvurduğunu belirtti.
UBP diyor ki
“Dört senede yaptıklarımız 30 seneye eş değerdir.”
Veri ne diyor?
103 taahhüdün eşit ağırlıklı biçimsel ortalaması 51,5; toplumsal etki puanı 19,8; birleşik karne 29,3.
Yapılan işlem sayısı mı, ülkenin ortaya çıkan sonucu mu başarıyı ölçer?
UBP diyor ki
“Hedefimiz dijital devlet ve güçlü kurumlar.”
Veri ne diyor?
Portal 166 kurum listeliyor; yalnız 30 entegre hizmet ve 22.602 kayıtlı kullanıcı var. İlk şifre için fiziksel başvuru gerekiyor. Dijital etki puanı 8/100.
2019’dan beri vaat edilen dijital devlet, 2026’da neden hâlâ gelecek hedefi?
UBP diyor ki
“Çalışanları enflasyona ezdirmedik.”
Veri ne diyor?
Temmuz 2026 net asgari ücret 61.677 TL; dört kişilik yoksulluk sınırı 244.818 TL. 2022–Temmuz 2026 bileşik fiyat düzeyi yaklaşık 9,2 katına yaklaştı.
Maaşın kaç lira olduğu kadar, o maaşla ne alınabildiğine de bakalım.
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
UBP diyor ki
“Siyasi istikrar sağladık.”
Veri ne diyor?
2019’dan beri dört UBP başbakanı; 2022 seçiminden sonraki üç ayda iki Sucuoğlu hükümeti, görevden alma krizi ve Üstel hükümeti; 2024’te 16 turluk Meclis Başkanlığı seçimi.
Aynı partinin iktidarda kalması, kurumsal ve politik istikrarla aynı şey mi?
UBP diyor ki
“Enerji alanında büyük adımlar attık.”
Veri ne diyor?
Kablo işletmede değil; doğal gaz hattı proje/mutabakat aşamasında; Enerji Dairesi ve Üst Kurul kurulmadı; Enerji Verimliliği Yasası çıkmadı.
Uzun vadeli özel sözleşme, enerji dönüşümünün yerine geçer mi?
Otomatik taramada erişilemedi (bot engeli/zaman aşımı); tarayıcıda erişilebilir olduğu 2026-08-29 tarihinde doğrulandı.
UBP diyor ki
“Sağlık altyapısını güçlendirdik.”
Veri ne diyor?
Girne Hastanesi binası tamamlandı; Lefkoşa inşaatta, Güzelyurt ve Karpaz sürüyor; GSS hâlâ yürürlükte değil.
Bina yatırımı ile erişilebilir ve güvenli sağlık sistemi aynı şey değildir.
UBP diyor ki
“Tam gün eğitime geçtik.”
Veri ne diyor?
2025–2026 uygulaması pazartesi ve perşembe günleriyle sınırlı kaldı.
Haftada iki gün uygulama, tam gün eğitim sisteminin tamamlandığı anlamına gelir mi?
UBP diyor ki
“Sosyal konutu yeniden başlattık.”
Veri ne diyor?
Güzelyurt’ta 40 konutluk ilk etap ve yeni proje/ihale hedefleri var; ülke çapındaki barınma ihtiyacı ve kira baskısı karşısında kapsama düşük.
Başlangıcı kabul edelim; ölçeği de dürüstçe görelim.
UBP diyor ki
“Yarım kalan projeleri tamamladık.”
Veri ne diyor?
Ercan, cezaevi, Antik Liman ve Engelsiz Yaşam Evi hizmete alındı; çoğunun hazırlık/inşaatı önceki dönemlere dayanıyor.
Tamamlama başarısını kabul edelim; projeyi sıfırdan sahiplenmeyelim.
Özgün kaynak (pio.mfa.gov.ct.tr) 2026-08-29 itibarıyla erişilemez; aynı olguyu doğrulayan dhmi.gov.tr yayını bağlandı (güven A).
Özgün kaynak (pio.mfa.gov.ct.tr) 2026-08-29 itibarıyla erişilemez; aynı olguyu doğrulayan kibrisgercek.com yayını bağlandı (güven B).
UBP diyor ki
“İki devletli politika uluslararası karşılık buluyor.”
Özgün kaynak (kktcb.org) 2026-08-29 itibarıyla erişilemez; aynı olguyu doğrulayan cb.gov.ct.tr yayını bağlandı (güven B).
Veri ne diyor?
TDT gözlemciliği somut erişim artışı; yeni devlet tanıması, doğrudan uçuş ve doğrudan ticaret sonucu yok.
Siyasi süreç ile toplumun elde ettiği sonuç aynı şey mi?
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
UBP diyor ki
“Belediye reformunu yaptık.”
Veri ne diyor?
Belediye sayısı 28’den 18’e düşürüldü; yasa tamamlandı. Hizmet kalitesi, mali denge ve personel etkisi için standart performans verisi sınırlı.
Yasal birleşme tamamlandı; reformun günlük hizmet sonucu ne oldu?
UBP diyor ki
“Ekonomiyi büyüttük.”
Veri ne diyor?
2022, 2023 ve 2024’te reel büyüme güçlüydü. Aynı dönemde enflasyon, enerji ve konut maliyeti hane refahını aşındırdı.
Büyüme verisini kabul edip refahın kimlere ve nasıl dağıldığını soralım.
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
Bağlantı 2026-08-29 tarihinde güncellendi (önceki adres erişilemez).
UBP diyor ki
“BİMER’i çok kısa sürede hayata geçiriyoruz; çok yakında hizmete girecek.”
Veri ne diyor?
Başbakanlığın Temmuz 2026 tarihli resmî yanıtına göre ihale yapılmadı, takip sistemi kurulmadı, aktif kullanıma alınmadı ve yeni takvim belirlenmedi. 14,8 milyon TL’nin 11,47 milyon TL’si bütçeye iade edildi.
“Çok yakında” denilen bir hizmet yedi ay sonra neden ihalesiz, sistemsiz ve takvimsizdi?
UBP diyor ki
“Fiber optik ek protokolüyle KKTC’nin dijital dönüşümünü fiilen başlatıyoruz.”
Veri ne diyor?
Kesim tarihinde ülke çapında haneye kadar fiber teslimi yoktu. Ana onay yasası Anayasa Mahkemesi önündeyken ek protokol imzalandı ve komiteden geçirildi; hükümet hizmet için 2027 hedefini açıkladı.
Yatırım gerekli olsa da, ana metin anayasal denetimdeyken ek protokolün hukukî ve kamusal güvenceleri neden tam metinle açıklanmadı?
UBP diyor ki
Bakan Arıklı: Gemi yaklaşık iki ay önce Türk Loydu denetiminden geçti; sertifikaları ve 25 yıllık tecrübeli kaptanı vardı.
Veri ne diyor?
Aynı gün Limanlar Dairesi hava koşulları nedeniyle gemiye çıkış izni vermedi; gemi yaklaşık bir saat sonra limandan ayrıldı ve 20 dakikada alabora oldu: kesim tarihinde resmî sayı 9 ölü, 19 kayıp. 26 yaşındaki geminin izin zinciri, çıkış belgesi ve denetim kayıtları 31 Ağustos 2026 itibarıyla açıklanmamıştı; Bakan 2 Eylül 2026’da görevden alındı.
Denetim belgesi sefer güvenliğinin yerine geçer mi? “Çıkamaz” kararını kim, hangi veriyle değiştirdi ve çıkış belgesini kim imzaladı?
UBP diyor ki
Bakan Arıklı, 31 Ağustos 2026: “Sorumlular varsa ben dahil gerekirse istifa ederim.”
Veri ne diyor?
İstifa etmedi. 2 Eylül 2026’da dokunulmazlığının kaldırılmasını ve Limanlar Dairesi’nin Başbakanlığa bağlanmasını isteyeceğini açıkladı; aynı akşam Başbakan tarafından görevden alındı, partisi hükümetten çekildi. Ertesi gün: “Artık hükümette değiliz, sorumluluğumuz kalmadı.”
Siyasi sorumluluk istifayla mı üstlenilir, görevden almayla mı biter, hükümetten çekilince ortadan kalkar mı?
UBP diyor ki
Başbakan Üstel, 2 Eylül 2026: Görevden alma “soruşturmanın selameti” için idari bir tedbirdir; “Yeniden Doğuş Partisi’ne yönelik siyasi bir karar değildir.”
Veri ne diyor?
Karar, üç gün süren istifa çağrılarından ve bakanın dokunulmazlık hamlesinden sonra, dokuzuncu naaşın duyurulduğu akşam geldi. Aynı gece YDP hükümetten çekildi; Arıklı görevden almayı “iki yıldan beridir beklediğim bir fırsat” diye niteledi. Bağımsız’ın hesabına göre UBP–DP bloğu 49 sandalyede 25’e düştü; Başbakan hükümetin nasıl süreceğini kesim tarihine kadar açıklamadı.
Üç gün bekleyip koalisyonu dağıtan bir karar yalnız soruşturma tedbiri midir? Hükümet Meclis çoğunluğu olmadan nasıl sürecek?
UBP diyor ki
UBP–DP–YDP hükümet programı, 26 Şubat 2022 (aynı koalisyon Mayıs 2022’den itibaren Üstel başkanlığında): “Yurttaşlık Yasası ve Daimi İkamet İzni Yasası günün koşullarına göre yeniden düzenlenecektir.” İçişleri Bakanı Oğuz, 22 Haziran 2026: Başbakan’ın talimatıyla “insanların vatandaş olmaya ihtiyaç duymaması” yönünde çalışıldı; “sayıya takılıp kalınmamalı”.
Hükümet programı metni: “Yurttaşlık Yasası ve Daimi İkamet İzni Yasası günün koşullarına göre yeniden düzenlenecektir.” Aynı üç partinin koalisyonu Mayıs 2022’den itibaren Üstel başkanlığında sürdü; Üstel hükümetinin ayrı program metni doğrulanmadı.
İçişleri Bakanı Dursun Oğuz’un savunması; Baybars ve Solyalı’nın istisnai yurttaşlık eleştirileri.
Veri ne diyor?
Dört yılda yeni bir Yurttaşlık Yasası çıkmadı; Haziran 2026’da Meclis’e gelen metin, Bakanlar Kurulu’nun istisnai yetkisine dokunmayan bir parça değişiklikti. Aynı dönemde Bakanlar Kurulu 2.421 kişiye istisnai yurttaşlık verdi (2024: 727). Oğuz’un Meclis konuşmasından 25 gün sonra, seçim yasaklarına girilirken 131 kişilik karar yayımlandı; ölçütler ve Bakanlık onaylı yurttaşlık sayısı bilgi edinme başvurusuna rağmen açıklanmadı.
Yurttaşlık Yasası dört yılda yeniden düzenlenmediyse, seçim öncesi 131 kişilik karar hangi ölçüte göre alındı?
Resmî Gazete sayımı: 2022: 398, 2023: 496, 2024: 727, 2025: 522, 2026 Temmuz’a kadar 278; Ağustos 2025 bilgi edinme başvurusuna yanıt alınamadığını aktarıyor.
Resmî Gazete’de yayımlanan Bakanlar Kurulu kararı; 131 isimlik liste.
KİEF ve KTAMS Başkanı Güven Bengihan’ın yazılı açıklaması; hükümet yanıtı yok.
İçişleri Bakanı Dursun Oğuz’un savunması; Baybars ve Solyalı’nın istisnai yurttaşlık eleştirileri.
UBP diyor ki
Bakanlar Kurulu, 20 Mayıs 2022 tarihli yasa gücünde kararname gerekçesi: “Türkiye Cumhuriyeti'nde devlet şirketi olan kurumdan akaryakıtın daha uygun fiyattan temininin sağlanabilmesi amacıyla yasa gücündeki kararname düzenlenmiştir.” Üstel, 19 Ekim 2022: “Ülke elektriksiz kalmayacak.”
20 Mayıs 2022 tarihli Resmî Gazete'deki yasa gücünde kararnamenin metninden alıntılar; 1 Haziran 2022'de yürürlük, 6 ay süre.
Başbakan Üstel'in Sidereal'e ve doğrudan alıma ilişkin gerekçesi; Bakanlar Kurulu'nun 24 bin ton için Platts+13 $ kararı.
Veri ne diyor?
Sayıştay, kararnamenin yürürlükte olduğu 26 Haziran–20 Eylül 2022 arasındaki ihalesiz alımlarda kurumun 6,7 milyon dolar fazla ödediğini tespit etti. Temmuz 2022'de yakıt bitince uzun süreli kesintiler yaşandı. Kasım 2023'te mahkeme KIB-TEK'i eski tedarikçisine 343.854 dolar ve faiz ödemeye mahkûm etti; KIB-TEK'in kendi dosyasında 17,63 milyon dolarlık zarar kalemi yer aldı.
İhale yasasını devre dışı bırakan 'daha uygun fiyat' gerekçesi, Sayıştay ve mahkeme kayıtlarındaki rakamlarla nasıl bağdaşıyor?
Haber başlığında 'TL' yazıyor; metindeki rakamlar dolar: 6.747.535 $ fazla ödeme (bir yerde 6.742.093 $). Rapor 9 Ocak 2023'te yayımlanıp 10 Ocak 2023'te Meclis'e gönderildi; Kasım 2021–Eylül 2022 dönemi.
Lefkoşa Kaza Mahkemesi kararının haberi: 343.854 $ + 14 Haziran 2022'den itibaren yıllık %3 faiz, 2,5 milyon $ teminat mektubunun iadesi, 100 bin TL dava masrafı; 43 sayfalık karar. Haberin yorum cümlelerini kullanmıyoruz.
17.634.112 $ (mahkeme kayıtları) + 6,7 milyon $ (Sayıştay) = 24.334.000 $ hesabı; Erhürman'ın Meclis'te okuduğu karar kalemleri; Arıklı, Atun ve Üstel'in yanıtları.
UBP diyor ki
Maliye Bakanı Özdemir Berova, 31 Mart 2026: “Hayat pahalılığı düzenlemesini kararnameyle garanti altına aldık.”
Genç TV 'Er Meydanı' programı; savaş/akaryakıt gerekçesi, 9 aylık 'öngörülebilirlik koridoru', 31 Mart eşiği.
Veri ne diyor?
Kararnameler sekiz gün sonra, 8 Nisan 2026'da hükümetin kendi kararnamesiyle yürürlükten kaldırıldı. Düzenlemeyi yasalaştıracak 11 tasarı 20 Nisan'da oybirliğiyle komiteye geri çekildi ve 3 Eylül 2026'ya kadar yasalaşmadı. 10 Temmuz'da Üstel, 6 aylık hayat pahalılığının maaşlara 'eksiksiz yansıtılacağını' açıkladı.
Meclis'ten geçmeyen bir düzenleme kararnameyle 'garanti altına' alınabilir mi?
11 YGK'nın yeni bir kararnameyle yürürlükten kaldırıldığı ve Resmî Gazete'deki gerekçe ('diyalog ve uzlaşı zemininde alternatif çözüm yolları') bu haberde.
Oybirliğiyle komiteye çekilme; Komite Başkanı Canaltay, İncirli ve Üstel'in Genel Kurul konuşmaları.
UBP diyor ki
Başbakan Ünal Üstel, 9 Nisan 2025: “Liselerde öğrenim gören öğrencilerin inançlarına uygun şekilde örtünmelerine imkân tanıyan ve bireysel özgürlükleri esas alan yeni kılık kıyafet düzenlemesi, Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe girmiştir. Bu düzenleme … inanç özgürlüğünü, evrensel insan hakları ilkeleri doğrultusunda koruma altına almaktadır.”
Veri ne diyor?
Anayasa Mahkemesi 25 Eylül 2025’te tüzüğü 3’e karşı 2 oyla iptal etti. Mahkeme içeriği laikliğe ve din özgürlüğüne aykırı bulmadı; ancak Bakanlar Kurulu’nun yasa olmadan temel hak ve özgürlükleri tüzükle düzenleme yetkisi bulunmadığına, düzenlemenin Meclis’ten geçmesi gerektiğine hükmetti. Kesim tarihine kadar Meclis’ten geçmiş bir yasa kaydına ulaşılamadı.
Temel hak ve özgürlükleri ilgilendiren bir düzenleme neden Meclis yerine Bakanlar Kurulu tüzüğüyle yapıldı?
Karar hükmünü, yargıç değerlendirmelerini ve iptal edilen maddeleri aktarıyor.
3’e karşı 2 oy bilgisi bu kaynaktan.
UBP diyor ki
Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu, 5 Haziran 2025: “Verilecek olan 32 kumarhane izni ile beraber en az 28 bin kişilik yeni istihdam sağlanması bekleniyor.”
Ekonomi ve Enerji Bakanı'nın Kıbrıs Postası TV'deki sözleri: 32 yeni izin, en az 28 bin yeni istihdam, turizmde hâlen yaklaşık 40 bin çalışan; vatandaş ve öğrencilerin serbest giriş hakkı yok.
Veri ne diyor?
Yasanın geçici maddesi onaylı projelere 7 Eylül 2025'e kadar başvuru hakkı tanıdı. Kesim tarihi olan 3 Eylül 2026'ya kadar bu dosyada Resmî Gazete'de tespit edilen tek yayımlanmış ön izin kararı, 30 Temmuz 2026 tarihli İskele-Yarköy'deki 500 yataklı otel projesidir; ön izin beş yıllık olup salon henüz açılmamıştır. Verilen toplam ön izin sayısı ve istihdam gerçekleşmesi hakkında Maliye Bakanlığı'ndan kamuya açık bir veri bulunamadı.
32 izin ve 28 bin istihdam öngörüsünün bir yıl sonraki karşılığı kaç ön izin ve kaç çalışandır?
Bakanlar Kurulu'nun 29 Temmuz 2026 tarihli Ü(K-I)1634-2026 sayılı kararı 30 Temmuz 2026 Resmî Gazetesi'nde: Elan Properties Limited'in İskele-Yarköy'deki 500 yataklı beş yıldızlı otel projesine beş yıllık şans oyunu salonu ön izni; dayanak 7 Haziran 2025'te değiştirilen yasanın geçici maddesi ve 6. maddesi.
26/2025 sayılı değişikliğin Resmî Gazete tarihi 07.06.2025. Ruhsat süresi 10 yıl (md. 8/14), ön izin için 750 yatak ve okula 100 m koşulu (md. 6), yıllık ruhsat harcı 650 bin € (md. 10), giriş kuralı (md. 15) ve onaylı 500 yataklı projelere 3 ay içinde başvuru şartıyla ön izin veren geçici madde bu metinde.
UBP diyor ki
Başbakan Ünal Üstel, 25 Mayıs 2026 (Meclis): “Kimsenin basın özgürlüğünü kısıtlamıyoruz. Ne yapıyorsak ülkemiz için yapıyoruz.” Düzenleme Barolar Birliği ve hukukçularla çalışıldı; ülkedeki basın özgürlüğü dünyanın hiçbir yerinde yok.
Başbakan’ın “Kimsenin basın özgürlüğünü kısıtlamıyoruz” sözü ve CTP Genel Başkanı’nın eleştirisi.
Veri ne diyor?
Aynı gün kabul edilip 4 Haziran 2026’da yürürlüğe giren 23B maddesi, yargılanan kişilerin, şikâyetçi ve tanıkların adını veya fotoğrafını basın, yayın, internet medyası veya sosyal medya yoluyla yayımlayana aylık brüt asgari ücretin dört katına kadar para cezası öngörüyor; diğer kişiler için ceza iki kat. Cumhurbaşkanı yasayı basın ve ifade özgürlüğüne ölçüsüz müdahale riski gerekçesiyle iade etmişti. Basın-Sen ve Gazeteciler Birliği yasayı tanımadıklarını açıkladı; Basın-Sen 5 Ağustos 2026’da Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Karar kesim tarihinde bekliyordu.
Basın özgürlüğünü kısıtlamadığı söylenen bir düzenleme, aynı fiili basın ve internet yoluyla işleyene neden iki kat ceza öngörüyor?
Resmî Gazete’de yayımlanan yasanın 23B metni, ceza miktarları ve istisnaları; yasanın diğer maddeleri (ilk soruşturmanın kaldırılması, tutukluluk kuralları) de burada.
Cumhurbaşkanlığı’nın dört başlıklı iade gerekçesini aktarıyor; ilk kabul tarihini 5 Mayıs olarak veriyor.
Basın-Sen Başkanı’nın Başbakan’la oylama öncesi görüşmeyi ve hapis cezasını kaldırma önerisini reddettiklerini anlatan sözleri.
Başvuruyu yapan avukatın ve KTGB Başkanı’nın kapsam ve otosansür değerlendirmeleri; destek veren örgütler.
UBP diyor ki
Milli Eğitim Bakanı Nazım Çavuşoğlu, 25 Mayıs 2026: İTÜ bu alanda “koruluk yapmak istiyor”; yangın yolları, yangın söndürme sistemleri ve ağaç bakımıyla araziyi “şu andaki durumundan çok daha iyi bir duruma” getirecek; kiralanan alan içinde inşaat yapılabilecek bölüm küçük.
Cumhurbaşkanı'nca geri gönderilen yasa 26 kabul, 14 ret ile onaylandı. Milli Eğitim Bakanı Çavuşoğlu'nun '20 yıldır bekletilen proje' savunması; UBP'li Yasemi Öztürk'ün aktarımına göre Cumhurbaşkanı iki gerekçe göstermişti, biri doğal ve suni ağaçlandırma bulunan alanların tamamen korunduğunun yasada net yazılmaması; CTP'li Barçın'a göre metinde hiçbir düzeltme yapılmadı.
Genel Kurul tartışmasının ayrıntılı özeti: Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Çavuş'un gerekçesi, Ongun Talat'ın aktardığı Şehir Planlama Dairesi görüşü ve '6 bin dönüm' ifadesi, Ayşegül Baybars'ın 'plan Karpaz Emirnamesi'ne, İmar, Orman ve Çevre yasalarına aykırı' savı, Fazilet Özdenefe'ye göre İTÜ'nün kampüs kapasitesini açıklamaması.
Veri ne diyor?
Cumhurbaşkanı'nın 'ormanların tamamen korunduğu yasada net yazılmıyor' gerekçesiyle iade ettiği metin, herhangi bir koruma hükmü eklenmeden 26–14 ile yeniden kabul edildi ve 4 Haziran 2026'da yürürlüğe girdi. Mimarlar Odası'nın hesabına göre yasa orman alanı içinde yaklaşık 138.221 m²'lik (%3) inşaat hakkı tanıyor; İTÜ kampüsün kapasitesini ve yatırım takvimini komiteye açıklamadı. Karpaz İmar Planı kesim tarihinde hâlâ tamamlanmamıştı.
Ormanın korunacağı güvencesi neden yasa metninde değil, yalnızca kürsü konuşmasında yer alıyor?
Cumhurbaşkanı'nca geri gönderilen yasa 26 kabul, 14 ret ile onaylandı. Milli Eğitim Bakanı Çavuşoğlu'nun '20 yıldır bekletilen proje' savunması; UBP'li Yasemi Öztürk'ün aktarımına göre Cumhurbaşkanı iki gerekçe göstermişti, biri doğal ve suni ağaçlandırma bulunan alanların tamamen korunduğunun yasada net yazılmaması; CTP'li Barçın'a göre metinde hiçbir düzeltme yapılmadı.
Altı odanın komiteye sunduğu teknik değerlendirmelerin tam metni. Orman Mühendisleri Odası: alan yaklaşık 3.447 dönüm, devlet ormanlarının yaklaşık %0,7'si, 2007'de 174.000 fidanla ağaçlandırıldı. Mimarlar Odası: toplam 4.042 dönüm üzerinden kişi başı 901 m² (30–40 m² hedefinin 22 katı), orman hariç 133 m²; orman içinde %3 inşaat hakkı yaklaşık 138.221 m². Şehir Plancıları Odası: alan yer seçim analizi yapılmadan verildi, Ülkesel Fizik Plan'a aykırı.
Yasa, Anayasa'nın 94(1) maddesi gereği Cumhurbaşkanı tarafından 4 Haziran 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı; Meclis'in 25 Mayıs tarihli 48. birleşiminde kabul edilmişti.
Oda, Karpaz'da bazı arazilerin 'imar planında imara açılacak' diye pazarlandığını, oysa Karpaz İmar Planı çalışmasının Şehir Planlama Dairesi'nde hâlâ sürdüğünü ve tamamlanmadığını açıkladı.
UBP diyor ki
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, 26 Kasım 2024 (Meclis bütçe komitesi): TÜK’ün borçlarının büyük bölümünü kısa sürede ödediklerini, “hedefin kurumun borçlarını 2025’in ilk yarısında kapatmak” olduğunu ve Sayıştay’ın TÜK’te denetim yaptığını, denetime açık olduklarını söyledi.
Bakan Çavuş’un Sayıştay denetimine açık olduklarını ve TÜK borçlarını 2025’in ilk yarısında kapatma hedefini dile getirdiği komite oturumu; Şahali’nin “haksız menfaat” ve “ihale yasasının uygulanmadığı düzen” iddiası da aynı oturumda.
Veri ne diyor?
Sayıştay’ın 15 Mayıs 2025 tarihli raporu 2023 sonunda Kurumun 230,9 milyon dolar ve 32,5 milyon TL finansal borcu bulunduğunu kayda geçirdi; bunun 223,8 milyon doları 1998 anlaşmasından gelen ve Kurumun cevabında “kaynağı bilinmiyor” dediği Kooperatif Merkez Bankası borcuydu, hazine bonosu bakiyesi ise Kurumun beyanına göre 4 milyon dolardı. Aynı rapor 916 milyon TL belgesiz ödeme ve 11 bulgunun Hukuk Dairesi’ne iletilmesi sonucunu içerdi. TÜK 16 Mayıs 2026’da “ödenmeyen ve/veya ödenemeyen herhangi bir borcumuz bulunmamaktadır” açıkladı; Hukuk Dairesi değerlendirmesi kesim tarihine kadar kamuya açıklanmadı.
Kurumun 2023 sonunda 223,8 milyon dolara ulaştığı kayda geçen Kooperatif Merkez Bankası borcu, “kapatılan borçlar” hesabına dahil mi?
81 sayfalık rapor; 916.032.960 TL belgesiz ödeme (Bulgu 7.3), 28 kalemde 50 milyon TL ödenek aşımı (7.6), müdürsüz dönem (7.1), kararnameyle alımlar (7.4–7.5), 2023 sonu 230,9 milyon dolar finansal borç (7.16) ve Kurumun her bulguya cevabı raporda yer alıyor. Sonuç bölümünde 11 bulgunun Hukuk Dairesi’ne iletilmesi gerektiği yazılı.
TÜK’ün yazılı yanıtı: mali yapıda olumsuzluk yok, maaşlar günü gününe, ithal arpa Türkiye Toprak Mahsulleri Ofisi’nden peşin alınıyor, iddialar “itibarsızlaştırma girişimi”. Kurum, 2018’den beri karşılıksız çeklerin masrafını keşidecilerden talep ettiğini de açıklıyor.
UBP diyor ki
Merkezi İhale Komisyonu, 2 Temmuz 2024 (Rekabet Kurulu’na savunma): “İhale, yasal sürelere uygun bir şekilde yayınlanmıştır ve tüm süreç yasal çerçevede ilerlemiştir.”
On dokuz sayfalık karar: Merkezi İhale Komisyonu’nun 21 Haziran 2024 tarihli kararı, Komisyon’un 2 Temmuz 2024 tarihli savunması, bilirkişi formundaki “kişi başı 933 TL, 930 mahkûm, 214 gün, 185.685.660 TL” hesabı; Kurul altı iddiada itirazı haklı buldu, PGC Catering’in teklifini geçersiz saydı, ihaleyi iptal etti ve yeni ihale süreci başlatılmasına oy birliğiyle karar verdi.
Veri ne diyor?
Rekabet Kurulu 23 Temmuz 2024’te itirazın yedi maddesinden altısını haklı buldu: teklifler kapalı toplantıda değerlendirilmemiş, katılımcıya yasaya uygun bildirim yapılmamış, kazanan şirketin katılım beyannamesi ve personel belgeleri şartnameyi karşılamamış, duyuru süreleri ve ihale usulü yasaya aykırıydı. Kurul ihaleyi iptal etti, yeni ihale süreci istedi ve Komisyon’un 29 Ağustos 2024’e kadar uygulama raporu sunmasına karar verdi. Sayıştay’ın 8 Nisan 2026 tarihli raporuna göre bu karardan sonra ihaleye çıkılmadı; hizmet sözleşmesiz sürdü ve 2025 için yaklaşık 594 milyon TL ödenek bloke edildi.
Rekabet Kurulu’nun yeni ihale kararından Sayıştay raporuna kadar geçen 20 ayda Merkezi İhale Komisyonu hangi gerekçeyle ihaleye çıkmadı?
On dokuz sayfalık karar: Merkezi İhale Komisyonu’nun 21 Haziran 2024 tarihli kararı, Komisyon’un 2 Temmuz 2024 tarihli savunması, bilirkişi formundaki “kişi başı 933 TL, 930 mahkûm, 214 gün, 185.685.660 TL” hesabı; Kurul altı iddiada itirazı haklı buldu, PGC Catering’in teklifini geçersiz saydı, ihaleyi iptal etti ve yeni ihale süreci başlatılmasına oy birliğiyle karar verdi.
Recep Dal’ın haberi, Sayıştay Başkanı Osman Korahan imzalı ve Maliye Bakanı Berova’ya yöneltilen 8 Nisan 2026 tarihli raporu aktarıyor: 23 Haziran 2023 sözleşmesi, 495 TL’den 1.006 TL’ye çıkan birim fiyat, günlük 73,73 TL ve yıllık yaklaşık 23 milyon TL fazla ödeme, bloke edilen ödenekler, Rekabet Kurulu iptali ve damga pulu/teminat tespitleri. Başlıktaki “zarar” sözcüğü gazeteye, “fazla ödeme” hesabı Sayıştay’a aittir.
UBP diyor ki
Sağlık Bakanı Hakan Dinçyürek, 10 Haziran 2025 (Meclis): Kit ihalesi “mercek altında”; ilgili taraflardan yazılı ve sözlü ifadeler alındı; gerektiğinde Merkezi İhale Komisyonu, Hukuk Dairesi ve Başsavcılık ile görüşülecek. “Bu konuyu araştırıyoruz, herkesle görüşüyoruz”; incelemenin sonucunu aktaracağım. “Hiçbir şeyi gizlemiyorum, her şey netleşince kamuoyuyla paylaşacağım.”
Bakan’ın Meclis yanıtı: rotasyon, “Bu konuyu araştırıyoruz, herkesle görüşüyoruz”, sonucu aktaracağı sözü; Besim’in “sendika başkanları sürüldü” çıkışı.
Meclis canlı aktarımı: ifadelerin alındığı, gerekirse Merkezi İhale Komisyonu, Hukuk Dairesi ve Başsavcılık’la görüşüleceği; “İhaleyi alan firmanın eksikleri var, sürdürülebilir değil” sözü.
Bazı setlerin raf ömrünün iki ay kaldığı, ihaleyi alan şirkete ulaşılamadığı ve Bakan–şirket bağı iddiası bu haberin aktarımıdır; başlıktaki “tarihi geçmiş” ifadesi metindeki “raf ömrü iki ay kaldı” bilgisinden daha ileridir.
Veri ne diyor?
3 Eylül 2026’ya kadar Bakanlık’tan incelemenin sonucuna ilişkin bir açıklama, Merkezi İhale Komisyonu kararı ya da Başsavcılık başvurusu kaydı bulunamadı. Bakan’ın “ihaleyi alan firmanın eksikleri var, sürdürülebilir değil” dediği ihalenin akıbeti açıklanmadı. Nisan 2026’da KTHES Başkanı görev yeri değişikliği nedeniyle aylardır mahkemeye gidip geldiğini söyledi.
Bakan’ın “eksikleri var, sürdürülebilir değil” dediği kit ihalesinin incelemesi hangi sonuca ulaştı ve bu sonuç neden on beş ayda açıklanmadı?
KTHES Başkanı’nın grev yasağı sonrası açıklaması: eylemlere katılanların görev yerinin değiştirildiği iddiası ve kendisinin mahkemelik olduğu beyanı.
KTHES Başkanı’nın “Ben ve birlik başkanımız sürgün edildik… Aylardır mahkemeye gidip gelmekteyim” sözü; Tıp-İş ve KTAMS başkanlarının ihalelere ilişkin iddiaları.
UBP diyor ki
Başbakan Ünal Üstel, 31 Ağustos 2023 (Ankara, İHA): “Niyetleri ne olursa olsun Pile–Yiğitler yolunu bitirmekte kararlıyız. Bu yolu bugün değilse yarın bitireceğiz.” KKTC Dışişleri Bakanlığı, 9 Ekim 2023: Yol “söz verdiğimiz üzere en kısa sürede tamamlanacaktır.”
Üstel’in Ankara ziyaretinde İHA’ya açıklaması: BM ile görüşmelerin sürdüğünü, “cevapları ne olursa olsun biz bu yolu yapacağız”, “Bu yolu bugün değilse yarın bitireceğiz” dediğini aktarıyor; BM’nin tutumunu kınadıklarını ve BM’nin “bizim nazarımızda büyük bir itibarı yoktur” ifadesini kullandığını yazıyor.
Bakanlık, BM Barış Gücü ile yürütülen müzakereler sonucunda 9 Ekim 2023 itibarıyla mutabakata varıldığını, Yiğitler tarafından başlanan çalışmaların sürdüğünü ve yolun “söz verdiğimiz üzere en kısa sürede tamamlanacağını” açıklıyor; yolun düzensiz göç ve kaçakçılık için kullanılmaması için tedbir alınacağını ekliyor.
İki cümlelik açıklama: Pile/Pyla platosundaki durumu çözecek düzenlemeler üzerinde anlayışa varıldığı, birkaç ayrıntının hâlâ görüşüldüğü ancak çerçeve anlayışın aynı gün yürürlüğe girdiği bildiriliyor.
Veri ne diyor?
BM ile varılan anlayışın uygulaması 23 Ekim 2023’te başladı ve 6 Kasım 2023’te tüm çalışmalar durduruldu. Cumhurbaşkanı Tatar 22 Ocak 2025’te KKTC tarafındaki 8,5 kilometrenin asfaltlandığını, ara bölgedeki son 1,3 kilometrenin BM tarafından engellendiğini söyledi. BM Genel Sekreteri’nin 5 Ocak 2026 tarihli raporuna göre anlayış Kasım 2023’ten beri askıda ve üzerinde anlaşılmış bir yol yok; kesim tarihine kadar ara bölge kesiminin tamamlandığına dair kayıt bulamadık.
“Bugün değilse yarın” denen yolun ara bölgedeki 1,3 kilometresi Kasım 2023’ten beri neden duruyor?
Rapor, UNFICYP’in Haziran 2023’te iki tarafla ortak kabul edilebilir bir çözüm aramaya başladığını, böyle bir çözümün Ağustos ortasında belirmeye başladığını, ancak Kıbrıs Türk personelinin 17 Ağustos’ta ara bölgeye girdiğini yazıyor. 18 Ağustos sabahı 38 barış gücü askerinin 100’den fazla inşaat ve güvenlik personeliyle karşı karşıya geldiğini, dört askerin hafif yaralandığını ve sekiz BM aracının hasar gördüğünü kaydediyor; 9 Ekim anlayışı, 23 Ekim’de uygulamanın başlaması ve 6 Kasım’da tüm çalışmaların durdurulması bu raporda.
Tatar, yolun 8,5 kilometrelik bölümünün asfaltlandığını, kalan bölümün stabilize olarak Pile’ye kadar götürüldüğünü, ara bölgede kalan son 1,3 kilometrenin BM tarafından engellenmesinin “kabul edilemez” olduğunu ve BM’nin şartlar koyarak süreci tıkadığını söylüyor.
Kesim tarihinden önceki son altı aylık BM raporu: Pile/Pyla platosunda durumun sakin olduğunu, Kıbrıs Türk polisinin ara bölge ihlallerinin ikinci dönemdir azaldığını, ancak Kasım 2023’ten beri duran anlayışın uygulanmasında “üzerinde anlaşılmış bir yol bulunmadığını” yazıyor; Genel Sekreter duraklamanın istikrara katkı sağlamadığını söylüyor.
UBP diyor ki
Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, 15 Eylül 2024: yeni kameralarla “yasal hız sınırını ihlal edenlerin yakalandığı anda cep telefonuna cezası gönderilecek”; 20 Kasım 2025: yapay zekâ destekli yeni kameralarla cezalar “anında sınır kapılarına ve telefonlara gönderiliyor”, sistem ceza kayıplarını azaltacak.
TAK söyleşisi: Türkiye savunma sanayine bağlı Radarsan’ın mevcut kameraların yerine 150 kamera ürettiğini, gerekirse sayının 300’e çıkabileceğini ve ihlal anında cezanın telefona gönderileceğini söyledi.
Bütçe komitesinde Bakan Erhan Arıklı trafik cezalarında yaklaşık %40 kayıp olduğunu söyledi; Trafik Dairesi Müdürü Ahmet Aydın yeni kameraların 2023’te Türkiye ile mali iş birliği protokolü kapsamında hibe edildiğini, Milletvekili Ayşegül Baybars eski kamera tedarikçisinin zarara uğratıldığı iddiasıyla Sayıştay’a başvurduğunu belirtti.
Veri ne diyor?
Sayıştay’a göre 16 Ekim 2024’teki yeni tebliğ sözleşmesinin ilk döneminde teslim edilen 55.812 cezanın 43.710’u şirkette bekliyordu. Arıklı 2 Aralık 2025’te bütçede para olmadığı için gönderilmeyen cezaların dağıtımına başlandığını ve yeni kameraların cezalarının ancak bunlar bittikten sonra gönderileceğini söyledi; 15 Ocak 2026’da yeni kameraların ilk 4 ayında yazılan cezaların silinmesini önerdi; 9 Mart 2026’da polisin elinde yaklaşık 100 bin tebliğ edilmemiş ceza olduğunu açıkladı. 12 Haziran 2026’da 5–6 noktadaki yeni kameranın bakım için söküldüğünü ve 2019–2027 arasını kapsayan puan durdurma tasarısı hazırlandığını bildirdi.
Eylül 2024’te “anında telefona gönderilecek” denilen cezaların yaklaşık 100 bini Mart 2026’da neden hâlâ polisin elinde bekliyordu?
31 sayfalık denetim raporu. Tebliğ oranı ve tebliğ edilemeyen ceza tabloları (2018–2022), 2023’te dağıtım ihalesine çıkılmaması, 155.067 tebliğsiz ceza ve 298.689.978 TL tahsil edilmeyen tutar (PGM, 26 Aralık 2024 yazısı), kamera envanteri ve 18 Kasım 2021 tarihli sözleşmelerin Hukuk Dairesi’ne götürülmesi sonucu bu rapordan. Sayıştay’ın 2013 tarihli VET 1/2013 performans denetimi de Sayıştay yayınları arasında yer alır.
Arıklı: bütçede yeterli para olmadığı için gönderilmeyen cezalar vardı, dağıtımına başlandı; bunların tamamlanmasıyla (Şubat 2026 öngörülüyor) yeni radarların cezaları da gönderilecek; ilk cezada %30, ikincide %50, üçüncüde tam ödeme öngören kademeli düzenleme hazırlanıyor.
Arıklı, yeni kameraların takıldığı ilk 4 ayda yazılan cezaların silinmesi için Bakanlar Kurulu’na önerge hazırladığını söyledi; gerekçe olarak tanıtımın yapılamamasını, kamera ışıklarının yanmamasını ve levhaların zamanında konulamamasını gösterdi.
Meclis Genel Kurulu konuşması: polisin elinde yaklaşık 100 bin ceza; dağıtımın özel sektöre ihale edilmesi ve bütçe sorunları nedeniyle cezalar birikti; gecikmenin devlet kaynaklı olduğunu ve bedelinin vatandaşa yüklenmemesi gerektiğini söyledi; puan cezalarının silinmesi ve dağıtımın polise dönmesi Maliye Bakanı ile görüşülüyor.
Arıklı: 1 Ocak 2019’dan Haziran 2027 sonuna kadar sabit hız kameralarınca tespit edilen ihlallere puan cezası uygulanmamasını öngören yasa değişikliği hazırlandı; 5–6 noktadaki yeni kamera Polis Genel Müdürlüğü’nün talebiyle bakım için Radarsan tarafından geçici olarak söküldü.