Merkezi Cezaevi Yemek Hizmeti: Sözleşme 2023’te Bitti, 2,5 Yıl İhalesiz Sürdü, Sayıştay Yılda 23 Milyon TL Fazla Ödeme Saptadı

Ne oldu?

Merkezi Cezaevi’nin yemeği yıllardır “taşımalı yemek” ihalesiyle dışarıdan alınıyor. Merkezi Cezaevi Müdürlüğü ile PGC Catering Co. Ltd. arasında 23 Haziran 2023’te imzalanan sözleşme kişi başı 495 TL birim fiyatla 31 Aralık 2023’e kadar geçerliydi ve en fazla üç ay uzatılabiliyordu. Sözleşme bittikten sonra yeni ihale yapılmadı, yeni sözleşme imzalanmadı; birim fiyat Maliye Bakanlığı genelgeleriyle asgari ücret artışları oranında yükseltildi ve bazı dönemlerde 1.006 TL’ye ulaştı. Nisan 2024’te açılan 140/2024 sayılı ihaleyi Merkezi İhale Komisyonu 21 Haziran 2024’te 933 TL birim fiyatla yine PGC Catering’e verdi; rakip Mavikalem Ticaret’in itirazı üzerine Rekabet Kurulu 23 Temmuz 2024’te ihaleyi iptal etti ve yeni bir ihale süreci başlatılmasına karar verdi. Bu karardan sonra da ihaleye çıkılmadı, şirket sözleşmesiz hizmet vermeyi sürdürdü. KTAMS Başkanı Güven Bengihan 1 Nisan 2026’da mahkûm başına günlük 2.150, aylık 64.500 TL yemek bedeli ödendiğini açıkladı; bu rakam 52.738 TL’lik net asgari ücretin üzerindeydi. Sayıştay Başkanı Osman Korahan imzalı, Maliye Bakanı Özdemir Berova’ya yöneltilen 8 Nisan 2026 tarihli rapor, hizmetin yaklaşık iki buçuk yıldır ihalesiz ve sözleşmesiz alındığını, fiyat farkı nedeniyle mahkûm başına günlük 73,73 TL, yılda yaklaşık 23 milyon TL fazla ödendiğini yazdı; rapor 20 Mayıs 2026’da Yenidüzen’in haberiyle kamuya yansıdı. Kesim tarihine kadar hükümetten bir açıklama ya da yeni bir ihale duyurusu bulunamadı.

Doğrulanmış olgular

• 23 Haziran 2023’te Merkezi Cezaevi Müdürlüğü ile PGC Catering Co. Ltd. arasında “Taşımalı Yemek Alımı Hizmeti” sözleşmesi imzalandı; birim fiyat 495 TL, geçerlilik 31 Aralık 2023’e kadar, en fazla üç aylık uzatma hükmü vardı (Sayıştay raporu, Yenidüzen’in 20 Mayıs 2026 aktarımı).
• 5 Eylül 2023’te Cezaevi Müdürü Fatih Erdoğan mahkeme heyetine yeni cezaevinin kapasitesinin 625 kişi olduğunu, 844 kişinin bulunduğunu ve bir kişinin devlete günlük maliyetinin 736 TL olduğunu söyledi; o tarihte net asgari ücret 15.750 TL’ydi.
• Sayıştay’a göre 31 Aralık 2023’ten sonra yeni ihale yapılmadı, yeni sözleşme imzalanmadı; birim fiyat Maliye Bakanlığı genelgeleri üzerinden brüt asgari ücretler arasındaki fark oranında kümülatif olarak artırıldı ve şirket bazı dönemlerde 1.006 TL üzerinden fatura kesti.
• 19–20 Nisan 2024’te duyurulan 140/2024 sayılı “Merkezi Cezaevi Müdürlüğü Taşımalı Yemek Mal Alımı” ihalesini Merkezi İhale Komisyonu 21 Haziran 2024 tarihli kararıyla PGC Catering Co. Ltd.’e verdi; ihale dosyasındaki bilirkişi formu “en uygun teklif kişi başı 933 TL” ve 930 mahkûm için 214 günlük toplam 185.685.660 TL hesabı içeriyordu. Mavikalem Ticaret Şirketi Ltd. 27 Haziran 2024’te 850.000 TL’lik teminatla itiraz etti.
• 8 Temmuz 2024’te Bengihan yeni ihalenin itirazlar nedeniyle tamamlanmadığını, bir kişinin günlük yemek maliyetinin 1.236 TL’ye, aylık 37 bin TL’ye çıktığını ve 953 kişi için yıllık maliyetin 530 milyon TL’yi bulduğunu söyledi; o tarihte net asgari ücret 29.516 TL’ydi.
• 23 Temmuz 2024’te Rekabet Kurulu (İhale İtiraz Makamı) 126/2024 sayılı kararıyla Mavikalem’i yedi iddianın altısında haklı buldu, PGC Catering’in teklifini geçersiz saydı, ihaleyi iptal etti, “yasal mevzuata uygun yeni bir ihale süreci başlatılmasına” ve Merkezi İhale Komisyonu’nun 29 Ağustos 2024’e kadar uygulama raporu sunmasına karar verdi. Kurul kararda ihale komisyonlarının Kamu İhale Yasası’na “ısrarla uymamalarının düşündürücü olduğunu” yazdı.
• Sayıştay’a göre iptal kararından sonra yeni ihale açılmadı; PGC Catering Co. Ltd. cezaevine sözleşmesiz yemek vermeye devam etti.
• İçişleri Bakanı Dursun Oğuz 29 Mayıs 2025 itibarıyla cezaevinde 806 kişi bulunduğunu açıkladı; Cezaevi Amir Yardımcısı Hüseyin Güzoğlu 7 Ağustos 2026 itibarıyla 705 kişilik kapasiteye karşılık 858 kişi (510 hükümlü, 348 tutuklu) bulunduğunu bildirdi.
• 1 Nisan 2026’da KTAMS Başkanı Güven Bengihan bir mahkûmun üç öğün yemek bedelinin günlük 2.150 TL, aylık 64.500 TL olduğunu, cezaevinde 900’den fazla kişi bulunduğunu söyledi ve Maliye Bakanı Berova’ya “hesap vereceksin” dedi; net asgari ücret 52.738 TL’ydi.
• Sayıştay Başkanı Osman Korahan imzalı, Maliye Bakanı Özdemir Berova’ya yöneltilen 8 Nisan 2026 tarihli rapor, yemek hizmetinin yaklaşık iki buçuk yıldır ihalesiz ve sözleşmesiz alındığını; yalnızca fiyat farkı nedeniyle mahkûm başına günlük 73,73 TL, yıllık yaklaşık 23 milyon TL fazla ödendiğini; 31 Aralık 2023 sonrası ödemelerde yüzde 0,5 damga pulu vergisinin alınmadığını ve kesin teminat mektubu bedelinin artırılmadığını; sözleşmenin bitmesiyle şirketin şartname ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerinin ortadan kalktığını yazdı ve Merkezi İhale Komisyonu’nun “ivedilikle” yeni ihaleye çıkması gerektiğini kaydetti.
• Rapora göre Maliye Bakanlığı bu hizmet için Haziran 2023–Mayıs 2024 dönemine 37.945.894 TL, Haziran–Aralık 2024 dönemine 232.915.837 TL, 2025 yılına ise yaklaşık 594 milyon TL ödenek bloke etti.
• Rapor 20 Mayıs 2026’da Yenidüzen’in haberiyle kamuya yansıdı; gazete hükümet kanadından açıklama yapılmadığını yazdı. Kesim tarihine (3 Eylül 2026) kadar İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Cezaevi Müdürlüğü veya şirketten bulgulara ilişkin bir açıklama ve yeni bir yemek ihalesi duyurusu bulunamadı.

Tartışmalı başlıklar

Aşağıdaki iddia ve yorumlar ilgili örgüt ve kişilere aittir; doğrulanmış olgu statüsü taşımaz.

• “23 milyon TL zarar” ifadesi: Sayıştay’ın aktarılan hesabı “fiyat farkı nedeniyle fazla ödeme”dir; “zarar” sözcüğü Yenidüzen’in başlığına aittir. Raporun tam metni kamuya açık olmadığı için 73,73 TL’lik günlük farkın hangi fiyatla karşılaştırılarak bulunduğu görülemiyor; 1.006 TL ile 2024 ihalesindeki 933 TL arasındaki 73 TL’lik fark bu rakamla örtüşüyor, ancak bunu raporun hesabı olarak değil bizim gözlemimiz olarak veriyoruz.
• Bengihan’ın 1 Nisan 2026’da açıkladığı günlük 2.150 TL ile Sayıştay raporunda geçen 1.006 TL’lik birim fiyat arasındaki fark: rakamlar farklı dönemlere ve belgelere dayanıyor; Bengihan “ihalede yazıldı” dedi ama hangi ihale belgesine dayandığını açıklamadı. Kamu kaynağına yansıyan gerçek birim fiyatın 2026’da ne olduğu resmî olarak açıklanmadı.
• Bengihan’ın “ihale öyle bir ayarlandı ki; 3 kişi girdi, biri itiraz etti, sözleşmeye ‘asgari ücret oranında zamlanacak’ diye madde eklediler” ve “İhale Komisyonu Başkanı’nı sen atadın” sözleri sendika iddiasıdır; ihalenin ayarlandığına dair bir belge veya soruşturma yok. Merkezi İhale Komisyonu Başkanı hakkındaki ayrı soruşturma bu ihaleyle ilişkilendirilmedi.
• Yenidüzen’in “kamu kaynaklarının denetimsiz şekilde belirli bir şirkete aktarılması” ve “hangi siyasi ve bürokratik ilişkiler sayesinde sürdürüldüğü” soruları gazetenin yorumudur; Sayıştay raporu böyle bir ilişki tespit etmiyor.
• Sorumluluğun hangi makamda düğümlendiği: Cezaevi İçişleri Bakanlığı’na bağlı, ihaleyi Merkezi İhale Komisyonu yürütüyor, fiyat artışları Maliye Bakanlığı genelgeleriyle yapıldı ve rapor Maliye Bakanı’na yöneltildi. Rekabet Kurulu’nun 2024 kararından sonra yeni ihaleye kimin çıkmadığı ya da neden çıkılmadığı hiçbir kurum tarafından açıklanmadı.
• Alternatif model: Bengihan 2023’te yeni cezaevinin her bölümünde mutfak bulunduğunu, yemeğin içeride pişirilmesi için altyapının hazır olduğunu söyledi; taşımalı yemek ile kurum içi üretimin maliyet karşılaştırması kamuya açık bir belgede yapılmadı.

Hükümetin pozisyonu

• Merkezi İhale Komisyonu, Rekabet Kurulu’na sunduğu 2 Temmuz 2024 tarihli savunmada Mavikalem’in evraklarının eksik olduğunu ve teklif mektubunun bu yüzden okunmadığını, “tüm hususların ihale katılımcıları huzurunda açıkça dile getirildiğini”, ihalenin 19 Nisan 2024’te web sitesinde ve 20 Nisan 2024’te gazete ilanıyla duyurulduğunu belirterek “ihale, yasal sürelere uygun bir şekilde yayınlanmıştır ve tüm süreç yasal çerçevede ilerlemiştir” dedi.
• Maliye Bakanı Özdemir Berova, İçişleri Bakanı Dursun Oğuz, Merkezi Cezaevi Müdürlüğü ve PGC Catering Co. Ltd.’den Sayıştay’ın 8 Nisan 2026 tarihli bulgularına veya Bengihan’ın 1 Nisan 2026 açıklamasına ilişkin bir yanıt bulunamadı; Yenidüzen 20 Mayıs 2026’da “hükümet kanadından tek bir açıklama yapılmadı” yazdı.

Neden önemli?

Merkezi Cezaevi İçişleri Bakanlığı’na bağlı bir kurumdur; ihaleyi hükümetin atadığı Merkezi İhale Komisyonu yürütür, ödemeleri Maliye Bakanlığı yapar ve fiyat artışları Maliye genelgeleriyle uygulandı. Sözleşmenin bittiği 31 Aralık 2023’ten Sayıştay raporuna kadar geçen iki buçuk yılda yemek hizmeti hiçbir sözleşmeye dayanmadan, devletin ceza uygulayamayacağı bir şirketten alındı. Rekabet Kurulu’nun 23 Temmuz 2024’te verdiği iptal ve yeni ihale kararı, hükümetin kendi ihale makamı tarafından uygulanmadı; Kurul aynı kararda ihale komisyonlarının yasaya “ısrarla uymamalarını” yazdı. Aynı dönemde hükümet asgari ücret ve hayat pahalılığı ödeneklerini kararnamelerle sınırlarken, cezaevi yemek fiyatını aynı asgari ücret farkları üzerinden yükseltmeye devam etti. Yıllık yaklaşık 594 milyon TL’lik bir kalemin ihalesiz yönetilmesi ve raporun ardından yeni bir ihale duyurusunun bulunmaması, denetim bulgusunun yönetsel bir sonuç doğurup doğurmadığı sorusunu açık bırakıyor.